هدف از پژوهش حاضر، ساخت، آماده سازی و هنجاریابی مقدماتی آزمون سنجش حافظه فعال تهران (TWMT)، برای کودکان 7 تا 12 سال در شهر تهران بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کودکان سنین 7 تا 12 سال (دبستانی) شهر تهران، اعم از دختر و پسر بود. این پژوهش از نوع تحقیق و توسعه پس از انجام مطالعه مقدماتی، نسخه نهایی آزمون با شش خرده آزمون یادآوری کلمات رو به جلو، خرده آزمون یادآوری کلمات روبه عقب، خرده آزمون یادآوری تصاویر روبه جلو، خرده آزمون یادآوری تصاویر روبه عقب، خرده آزمون یادآوری کلمه غیرمرتبط و خرده آزمون یادآوری شنیدن تهیه گردید. نمونه با روش تصادفی خوشه ای متشکل از 352 دانش آموز (173 دختر و 179 پسر) دبستانی بودند. تحلیل ها منجر به ارائه نیمرخ های حافظه فعال با استفاده از میانگین و انحراف معیار برای دانش آموزان پایه های مختلف ابتدایی و شش گروه سنی گردید. بیشتر گروه های سنی در میانگین نمرات در ترکیب های اولیه مؤلفه ها به هنجار 50/0 نزدیک بودند. در ضمن بین میانگین های پسران و دختران در تمامی خرده مقیاس ها تفاوت معنا داری مشاهده نشد، درحالی که تفاوت های بین پایه های مختلف معنادار بود. آزمون حافظه فعال تهران برای ارائه نیمرخ حافظه فعال دانش آموزان دوره ابتدایی با شش خرده مقیاس مناسب است.

بازداری شناختی یکی از مولفه های کارکردهای اجرایی است که جایگاه مهمی در زندگی ما دارد.هدف این پژوهش ساخت و اعتباریابی آزمون جدیدی به نام آزمون بشرا برای سنجش بازداری شناختی و کنترل تکانه است. نمونه پژوهش، 225 دانش آموز در مقطع ابتدایی (117 دختر و 108 پسر) را شامل می شود که به شیوه نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. نتایج بازآزمایی (پس از دو هفته) نشان داد که آزمون بازداری شناختی از ضریب پایایی مناسبی برخوردار است. ضریب پایایی محاسبه شده برای نمره تداخل 0.74 و برای زمان 0.84 به دست آمد (p<0.001). علاوه بر این همبستگی بین آزمون بشرا و آزمون استروپ رنگ - کلمه در حد متوسط بود. ضریب همبستگی برای نمره تداخل 0.48 و برای زمان 0.42 محاسبه شد (p<0.001). همچنین بررسی نمودار ستونی برای نمرات زمان و تداخل نشان دهنده نرمال بودن تقریبی آن بود. نتایج این پژوهش نشان داد که آزمون بشرا از پایایی و روایی قابل قبولی برخوردار است و می تواند ابزار مناسبی برای اندازه گیری بازداری شناختی و کنترل تکانه در افراد باشد.

هدف: مقیاس سنجش حافظه کاری (WMRS)، یک مقیاس سنجش رفتاری است که برای کمک به مربیان به منظور تشخیص آسان کودکان مبتلا به نقایص حافظه کاری ساخته شده است. این حافظه یک سازه نظری است که در روان شناسی شناختی و اخیرا علوم شناختی برای اشاره به نظام یا مکانسیم های زیربنایی حفظ و نگهداری اطلاعات مربوط به تکلیف در حین عملکرد تکالیف شناختی به کار می رود. در پژوهش پیش رو این مقیاس برای کودکان پنج تا11 ساله شهر ایلام هنجاریابی شده است.روش: ابزار این پژوهش مقیاس سنجش حافظه کاری است که 20 گویه و هر گویه چهار گزینه دارد و به آن نمره ای از صفر تا سه تعلق می گیرد. جامعه آماری پژوهش تمام کودکان پنج تا 11 ساله شهر ایلام بودند که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، 320 نفر آن ها به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای محاسبه پایایی آزمون از روش همسانی درونی و آلفای کرونباخ و برای روایی آزمون از دو روش همبستگی نمرات مقیاس سنجش حافظه وکسلر و نمرات خواندن و ریاضی آزمودنی ها با مقیاس حافظه کاری استفاده شد. برای محاسبه، روش های آمار توصیفی و استنباطی به کار رفت. داده ها با نسخه 16 نرم افزار SPSS تحلیل شدند.یافته ها: نتایج بین گویه های مقیاس و نمره کل حافظه کاری رابطه معناداری به دست داد. رابطه بین گویه های مقیاس نیز معنادار بود. ضریب پایایی آلفای کرونباخ مقیاس 0.77 و ضریب همبستگی بین دو نیمه مقیاس 0.80 بود. کلیه ضرایب همبستگی در سطح 0.001 معنادار بودند. نتایج حاکی از وجود رابطه معنادار بین نمرات دروس خواندن و ریاضی افراد و نمره حافظه کاری در سطح 0.001 بود. نتیجه دیگر این پژوهش نشان داد که بین گویه های مقیاس سنجش حافظه کاری و نمره کل مقیاس و مقیاس سنجش حافظه وکسلر رابطه منفی معناداری وجود دارد (p<.01). نتایج نمراتT و رتبه درصدی نیز ارائه شده است.نتیجه گیری: مقیاس سنجش حافظه کاری ابزاری مفید برای تشخیص کودکان مبتلا به نارسایی و آسیب های حافظه کاری است. با شناسایی این آسیب ها و اتخاذ تدابیر آموزشی و فعالیت های کلاسی خاص می توان توانایی های حافظه کاری کودکان را بهبود بخشید.

مقدمه: خطای ادراک بینایی (VPE)، به ویژه در اندازه گیری کمیت های فیزیکی، مهم ترین جنبه خطای ادراک است که تاثیر مهمی بر ابعاد زندگی بشر دارد. هدف پژوهش حاضر طراحی، ساخت و هنجاریابی آزمون سنجش خطای ادراک بینایی (VPEMT) بر مبنای دامنه های توزیع آن در جامعه ایرانی، به منظور مقایسه افراد و گروه های مختلف از نظر قرار گرفتن نمره و میانگین های آنان در این دامنه است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-پیمایشی است که ابتدا تعدادی کارت با تصویر دو پاره خط نامساوی-به جز یک مورد به عنوان معیار-به شکل (T) طراحی و روی افرادی آزمایش شد. درنهایت، VPEMT شامل 14 کارت «(Ta, Tb, . . . Tn) با اختلاف نیم سانتی متر در خط عمود» و یک پرسش با سه گزینه پاسخ تهیه و به صورت مقدماتی روی 90 نفر از هر دو جنس (65-16 سال) اجرا گردید و نتیجه آن مبنای انجام پژوهش قرار گرفت. جامعه آماری شامل افراد بین 15-45 سال (با میانگین 26 سال) است که 9 ماه ساکن شهر ایلام بودند. درنهایت، تعداد نمونه ها برابر 900 نفر به مقدار مساوی از هر دو جنس تعیین گردید. این تعداد به صورت تصادفی بلوکی-خوشه ای انتخاب و با VPEMT سنجیده شدند. یافته های پژوهش: روایی و پایایی VPEMT از طریق دونیمه کردن، درون و بین آزمونگران و تکرار به ترتیب 0. 92 تا 0. 98=r و 0. 97=r برآورد گردید. VPE توزیعی تقریبا نرمال با مشخصات میانگین 97/7، میانه 8، نمای 9، پراکندگی 9، دامنه بین 12-3 و برش تشخیصی (Td/10) در سطح 80 درصد و کمترین و بیشترین مقدار خطای 6-5/1 سانتی متر در هر 12 سانتی متر داشت. برآورد خطای معیار، فواصل اطمینان میانگین جامعه از میانگین گروه در سطح 05/0 را بین 1±, 40 میلی متر (39>µ, >41) نشان داد. بحث و نتیجه گیری بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که VPEMT در نشان دادن مقدار خطای ادراک بینایی، در جمعیت 45-15 سال، بر مبنای دو ملاک میانگین و واقعیت، روایی و پایایی بسیار بالایی دارد و از قابلیت استفاده تشخیصی-گزینشی در گروه های مختلف در این دامنه سنی و تحقیقاتی برخوردار است؛ همچنین پتانسیل ارتقا به دستگاه الکترونیکی یا نرم افزاری دقیق و خودکار به این منظور را دارد، به نحوی که آزمودنی با فشردن کلید مدنظر، مقدار خطای ادراک خویش را دریافت کند.

هدف: هدف تحقیق حاضر، هنجاریابی آزمون خلاقیت عایدی (CT) در دبیرستان های منطقه شش تهران بود. روش: این مطالعه هنجاریابی با استفاده از آزمون خلاقیت عابدی روی دانش آموزان 36 دبیرستان که به صورت تصادفی از منطقه شش تهران انتخاب شده بودند، اجرا گردید. از تعداد کل دانش آموزان، 819 نفر انتخاب شدند که از این تعداد 410 نفر پسر و 409 نفر دختر بودند. ابزار پژوهش از نظر همخوانی درونی و پایایی آزمون - بازآزمون مورد ارزیابی قرار گرفت. از آزمون تفکر خلاق تورنس (TTCT) به عنوان شاخص روایی همزمان برای آزمون خلاقیت عابدی استفاده شد. یافته ها: ضریب پایایی آزمون - بازآزمون خرده آزمون های CT در مقوله سیالی 0.023، بسط 0.444، ابتکار 0.614 و انعطاف پذیری 0.595 به دست آمد. ضریب همسانی درونی برای CT از 0.48 تا 0.68 )میانگین (0.595 درجه بندی شد. پایین بودن همسانی درونی برخی خرده آزمون ها ممکن است به دلیل تعداد کم پرسش ها و ماهیت ناهمگن سوال ها باشد. ضریب همبستگی بین خرده آزمون های CT و TTCT برای سیالی 0.468، بسط -0.195، ابتکار 0.424 و انعطاف پذیری 0.361 )میانگین (0.265 به دست آمد. این رابطه سطح پایین، حاکی از مسایل اجرایی درونی و نمره گذاری TTCT روی یک گروه آزمودنی ها و یا نشانه ای از تفاوت های اصلی ساختارهایی است که به وسیله دو ابزار اندازه گیری می شود و یا ترکیب هر دو عامل می باشد. در مقایسه میانگین گروه دختران و پسران در مقولات سیالی، ابتکار و انعطاف پذیری تفاوت معنادار نبود، اما در مقوله بسط تفاوت میانگین معنادار بود و گروه دختران (نسبت به پسران) از نظر بسط در سطح بالاتری قرار داشتند. نتیجه گیری: زمان مورد نیاز برای اجرا و نمره گذاری TTCT، کاربرد گسترده آن را برای سنجش خلاقیت محدود می کند. آزمون CT به دلیل آنکه اجرا و نمره گذاری آن به زمان کمتری نیاز دارد، جانشینی برای TTCT است و چنانچه روایی و پایایی آن افزایش یابد، می تواند برای اجرای گروهی مورد استفاده قرار گیرد.

هدف پژوهش حاضر، هنجاریابی آزمون شادکامی آکسفورد، بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی رودهن بود. بدین منظور، تعداد 500 نفر (250 پسر و 250 دختر) از دانشجویان این دانشگاه با روش تصادفی مرحله ای انتخاب و با تست شادکامی آکسفورد مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج، نشان داد مقدار ضریب آلفا برای 29 سوال برابر 0.901 و ضریب پایایی آزمون با روش آلفای کرونباخ برای گروه پسران، 0.882 و برای گروه دختران، 0.916 است. اعتبار این پرسشنامه از طریق اعتبار سازه، بیانگر اعتبار قابل قبول آن است. همچنین تحلیل عاملی بیانگر آن است که ساختار عاملی پرسشنامه بر وجود یک عامل در اندازه گیری، تاکید می کند.

هدف: با توجه به نقش حافظه فعال شنیداری در اکتساب زبان کودکان و ارتباط آن با رشد جوانب مهم زبان مانند اکتساب واژگان و همین طور توانایی این سیستم در ذخیره سازی اطلاعات و دستکاری آنها را در یک دامنه ی زمانی کوتاه مدت در این پژوهش بر آن شدیم تا با استفاده از ناکلمه که منعکس کننده ی عملکرد واقعی حافظه ی فعال شنیداری است ابزاری مناسب برای بررسی عملکرد حافظه فعال شنیداری تهیه کرده تا با کمک آن علاوه بر تعیین دقیق ظرفیت این حافظه، بتوان قابلیت دستکاری اطلاعات توسط این سیستم را نیز بررسی کرد.روش بررسی: این مطالعه مقطعی و از نوع ابزارسازی بود. ابتدا کلمات و ناکلمات تعیین گردید پس از طراحی آزمون پرسش نامه ی روایی محتوایی شامل 16 کلمه در بخش کلمه و 16 ناکلمه در بخش ناکلمه جهت محاسبه ی روایی محتوایی در اختیار صاحب نظران موضوعی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش، کودکان فارسی زبان 9 الی 14 ساله ی فارسی زبان شهر تهران بودند که به روش نمونه گیری چند مرحله ای 96 نفر از کودکان 9 الی 14 ساله ی فارسی زبانی مدارس ابتدایی (پایه های سوم تا ششم) و راهنمایی (هفتم و هشتم) شهر تهران انتخاب شدند. آزمایه طی دو مرحله (مرحله اول اجرای آزمایشی و مرحله دوم اجرای نهایی و تعیین پایایی آزمایه ) اجرا گردید.یافته ها: نتایج نشان می دهد کلمات و ناکلمات دارای روایی محتوایی می باشند. میانگین امتیاز آزمودنیها در بخش کلمه 8.49، ناکلمه 7.76 و میانگین مجموع امتیازها  16.25بدست آمد. بین اجراهای متوالی نیز ضریب همبستگی در بخش کلمه 0.952 و در بخش ناکلمه 0.729 بدست در سطح معناداری (p<0.001) وجود دارد.نتیجه گیری: این یافته ها نشان می دهد آزمون حافظه شنیداری بدست آمده برای آزمودنیهای این مطالعه ازروایی و پایایی مناسبی برخوردار است.

پیشینه و اهداف: در فرآیند آموزش رشته معماری، ادراک دیداری ابزار مهمی در جهت رسیدن به ایده های خلاق است و نقص های آن یکی از دلایل عمده ناتوانی یادگیری است. این امر موجب شده است تا در حوزه فناوری آموزش تحقیقات گسترده ای در خصوص نوع و روش مداخله در ادراک بصری به جهت ارتقا کیفیت آموزشی انجام پذیرد. بدین منظور هدف اصلی پژوهش تدوین ابزار شناسایی میزان ادراک بصری دانشجویان است که نقش بسیار مهمی در شناسایی قابلیت ها و سطوح ادراکی آنان بازی می نماید. برای بررسی ادراک دیداری در سنین مختلف آزمون های متنوعی موجود است که در این میان چهار آزمون ((TVPS-4)،(DTVP-A/DTVP-2)، (OT-APST)،( Frostig Test)) بیشتر از سایرین برای افراد سالم و رده های سنی جوان مورد استفاده قرار گرفته اند.روش ها : در تحقیق حاضر از بسط آزمون های مذکور در جهت ایجاد آزمون جدید به منظور تشخیص نقص ها و قابلیت های دیداری دانشجویان دوره کارشناسی رشته معماری استفاده شده است. در قدم اول نظرات خبرگان رشته های معماری و روانشناسی شناختی در بخش تدوین سؤالات آزمون مورد استفاده قرار گرفت و سؤالات تدوین شد. ضمن تأیید بخش های نهایی تجربیات متعددی در خصوص حذف و یا بسط برخی خرده آزمون ها ارائه شد. آزمون مذکور تحت عنوان سنجش ادراک متشکل از 9 خرده آزمون و مبتنی بر مهارت های (فضایی، دیداری و ذهنی) است. برای تعیین هنجار و محاسبه پایایی و روایی آزمون 90 نفر از دانشجویان سال دوم کارشناسی معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس به روش نمونه گیری قضاوتی انتخاب و آزمون بصورت گروهی در مورد آنها اجرا شد.یافته ها: یافته های پژوهش عبارتند از نمرات هنجار برای نمره کل آزمون بصورت جداگانه برای هر 9 خرده آزمون به تفکیک جنسیت و ترم تحصیلی از طریق محاسبه آلفای کرونباخ که 0.631 شد. تعیین روایی با استفاده از روایی ملاکی از طریق ملاک قرار دادن نمرات درس مقدمات 3، بیان 3 و طرح معماری 1 و میانگین آنها محاسبه ضرایب همبستگی بین نمرات حاصل از اجرای آزمون و نمرات هریک از ملاک ها برای نمره کل آزمون بوده است. نهایتا مشخص شد که در این آزمون رشد ادراک دیداری در بانوان بیشتر از آقایان بوده است.نتیجه گیری: نتایج حاصل از بررسی یافته های تحقیق با نتایج بدست آمده از سایر محققان این زمینه هم راستا است. بدین معنی که آزمون سنجش ادراک از روایی قابل قبولی برخوردار است. در محاسبه ضریب همبستگی هر چه گروه از نظر ویژگی مورد نظر از همگنی بیشتری برخوردار باشد، ضریب همبستگی کوچک تر خواهد بود. همانطور که گفته شد ملاک در این پژوهش نمرات دروس بیان 2، مقدمات 3 و طرح 1 و میانگین آنها بود که از همگنی بالایی برخوردار است. در نهایت روش هایی ارائه شده است که می تواند تداخل اثر بخشی بر نتایج آزمون ادراک بصری داشته باشد. نتایج حاصل می تواند علاوه بر بسط آزمون ادراک بصری پیشنهاداتی را در برنامه ریزی آتی درسهای عملی معماری به همراه داشته باشد و زمینه هایی را جهت پژوهش های بعدی معرفی نماید. نتایج تحقیق حاضر می تواند برای سنجش ادراک بصری دانشجویان معماری در مقطع کارشناسی مفید باشد و نقش موثری در برنامه ریزی درسی معماری و همچنین شاخه های بین رشته ای ایفا کند، لازم به ذکر است که در زمینه برنامه ریزی تحصیلی در مورد ترم و نظری و در دوره های عملی، می توان تحقیقات گسترده تری را برای تعمیم نتایج برنامه ریزی و اجرا کرد.